Przegląd 53 twierdzeń zdrowotnych: 6 błędów, 4 twierdzenia bez źródła
Przejrzeliśmy wszystkie konkretne twierdzenia z liczbami na blogu. Dziesięć potwierdziło się w całości, trzydzieści trzy okazały się słabsze, niż je przedstawialiśmy (źródło mówiło coś podobnego, ale ostrożniej), sześć było błędnych, a cztery nie miały żadnego źródła. Wszystkie poprawki weszły tego samego dnia: 26 zmian w treści, 10 w blokach „W skrócie” i 5 nowych odnośników do źródeł.
Było: Sód: 5-7 g dziennie w okresie adaptacji
Jest: Sód: około 3-5 g dziennie u osób zdrowych, z podanym limitem WHO dla ogółu populacji (poniżej 2 g sodu, czyli poniżej 5 g soli) i wykluczeniem osób z nadciśnieniem i chorobami nerek
To był najpoważniejszy błąd. 5-7 g sodu to 12,5-17,5 g soli, czyli 2,5-3,5 raza powyżej limitu WHO. Najprawdopodobniej pomyliliśmy gramy soli z gramami sodu - serwis sam sobie przeczył, bo w innym artykule stała poprawna wartość.
Było: W ciąży: DHA 600-800 mg, witamina D 2000-4000 IU
Jest: Odesłanie do zaleceń dla ciężarnych i do lekarza prowadzącego, bez podawania dawek
Podawaliśmy dawki wyższe od polskich zaleceń (DHA 200 mg), a górna wartość witaminy D dotyczy wyłącznie kobiet z BMI powyżej 30. Dawkowanie w ciąży nie jest treścią, którą powinien podawać serwis dietetyczny.
Było: „Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników nie rekomenduje diety keto w ciąży”
Jest: „Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NIZP PZH) wprost odradza dietę ketogenną w ciąży” - z odnośnikiem do stanowiska
PTGiP nie wydało takiego dokumentu. Przypisanie instytucji stanowiska, którego nie zajęła, jest błędem niezależnie od tego, że sam wniosek był słuszny. Instytucją, która odradza, jest NCEŻ.
Było: „Hashimoto i refluks często ustępują na diecie keto”
Jest: Opis wpływu na tarczycę z zastrzeżeniem, że bardzo niska podaż węglowodanów bywa wiązana z obniżeniem wolnego T3
Obiecywanie ustąpienia choroby przewlekłej jest niedopuszczalne, a przy Hashimoto dowody idą w przeciwną stronę niż nasza obietnica.
Było: „Maltitol podnosi cukier prawie jak cukier”
Jest: Podany indeks glikemiczny: 35 wobec 65 dla cukru
„Prawie jak cukier” przy połowie wartości to przesada w drugą stronę.
Było: „Sery żółte: poniżej 1 g węglowodanów na 100 g”
Jest: 1,4-3,4 g na 100 g, zgodnie z bazą USDA
Zaniżona wartość przy produkcie, który ludzie jedzą w dużych ilościach.
Było: „Planowanie posiłków zwiększa szanse trzykrotnie” (w dwóch artykułach)
Jest: Twierdzenie usunięte
Liczby nie dało się powiązać z żadnym badaniem. Realne dane z dużego badania kohortowego są znacznie skromniejsze i nie uzasadniają „trzykrotnie”.
Było: Wskazywanie konkretnych marek tuńczyka jako „najlepszych”
Jest: Kryteria wyboru (skład, zalewa, zawartość ryby), bez nazw marek
Preferencja podana jako fakt wygląda jak ukryta reklama, a nie bierzemy pieniędzy od producentów.
Było: „Nietolerancja laktozy dotyczy kilkunastu procent osób”
Jest: Około 30%
Tutaj zaniżaliśmy - błąd działał przeciwko czytelnikowi, który mógł zignorować własne objawy.
Było: „Mózg zaspokaja do 70% zapotrzebowania energetycznego z ketonów”
Jest: Wartości z podaniem poziomu ketonów: kilkanaście do kilkudziesięciu procent na diecie keto; 50-65% dopiero przy 5-7 mmol/l, czyli przy wielodniowym poście
Liczba była wzięta z warunków, w których nie jest się na diecie keto, tylko na głodówce.